Hình ảnh và Cuộc sống

Cảm nhận về quê hương Lạng Sơn, xây dựng quê hương Lạng Sơn ngày càng giàu mạnh

218

Cảm nhận về quê hương Lạng Sơn, xây dựng quê hương Lạng Sơn ngày càng giàu mạnh.

Lạng Sơn, mảnh đất địa đầu của Tổ quốc, nơi phên dậu của nước Việt Nam ngàn năm văn hiến, mảnh đất với những danh lam thắng cảnh nổi tiếng như Động Nhị Thanh, Tam Thanh, với những di tích lịch sử cách mạng nổi tiếng như Khu di tích Bắc Sơn, với những lễ hội truyền thống của đồng bào các dân tộc như Lồng Tồng, Tả Phủ – Kỳ Cùng và với những đặc sản nổi tiếng như lợn quay, vịt quay khau nhục.

Bên cạnh những phong cảnh thiên nhiên và ẩm thực, mảnh đất Lạng Sơn còn là nơi sinh ra người anh hùng cách mạng Hoàng Văn Thụ, người chiến cộng sản sỹ kiên trung, bất khuất. Nhưng đó vẫn chưa phải là tất cả những gì đặc trưng của nơi đây, bởi khi nhắc đến Lạng Sơn, chúng ta không thể không nhắc đến những làn điệu hát then, hát sli, hát lượn của các dân tộc Tày, Nùng.

Tôi không nhớ là lần đầu tiên khi nghe hát then là từ khi nào, trong ký ức tuổi thơ tôi nhớ đến cây đàn tính mà các bà then thường dùng để hát then giải hạn, cầu lộc cầu tài… còn bé tôi cũng chưa thể hình dung ra, chỉ biết rằng tiếng đàn then thật đặc biệt và âm điệu của những lời then cũng mềm mại, mượt mà.

Khi lớn lên, tôi còn nhớ hình ảnh cha tôi vẫn thường nghe then trên chiếc radio, đặc biệt là trên làn sóng của Đài Phát thanh – Truyền hình Lạng Sơn. Những làn điệu hát then ca ngợi hình ảnh con người, cảnh vật thiên nhiên và những nét đặc trưng của Xứ Lạng. Có thể nói Xứ Lạng đẹp và lung linh qua những điệu then. Tiếng đàn tính ngân nga theo làn điệu then trong mùa xuân Xứ Lạng thật độc đáo và đậm đà bản sắc con người nơi đây.

– Đi đâu xa quê hương Xứ Lạng, mỗi khi được nghe làn điệu then quê hương làm người xa quê lại cảm giác nhớ quê hương da diết, lời then đưa người Xứ Lạng trở về với ký ức của tuổi thơ bên ruộng nương, bên rừng hồi và những thơ bên dòng Kỳ Cùng thơ mộng. Lời then cũng đưa ký ức về với một nơi núi đồi trùng điệp mây phủ về chiều, về dòng nước suối trong veo, về với những địa danh đã trở thành biểu tượng của người Xứ Lạng. Tiếng đàn tính, lời hát then gần gũi và thân thương với biết bao thế hệ người Xứ Lạng.

Tuy hát then không phải là đặc trưng riêng có của người Lạng Sơn, mà các tỉnh như Thái Nguyên, Cao Bằng, Bắc Cạn… đều có hát then, nhưng những làn điệu then của người Xứ Lạng vẫn có nét đặc trưng mà chỉ những người yêu quê hương, mảnh đất nơi có nàng Tô Thị mới cảm nhận được sự khác biệt và giữa một phông nền then nói chung, then Lạng Sơn vẫn có chỗ đứng và nét đặc trưng, bởi then Lạng Sơn luôn gắn với những địa danh, cảnh vật và con người Xứ Lạng nồng nàn, dễ gần, dễ mến và hiếu khách.

Người Lạng Sơn, đặc biệt là người Nùng, không ai là không biết đến hát sli, lượn. Một nét văn hóa đặc trưng của người Xứ Lạng. Tôi được nghe nhiều người lớn tuổi kể lại với giọng phấn chấn và tự hào về một thời kỳ hưng thịnh của trò đối đáp giao duyên hát sli, lượn tại trung tâm văn hóa tỉnh nhà, đó là Chợ Kỳ Lừa.

Vào những ngày chợ phiên, đồng bào các dân tộc lại tề tựu tại khu đất trống của chợ để cùng nhau đối đáp giao duyên với những lời ca mộc mạc nhưng chất chứa ân tình, lời hát sli, lượn là cầu nối để các đôi trai – gái giao duyên và tìm hiểu nhau, từ những cái riêng, tổng hòa thành cái chung, đó là sự tiếp nối truyền thống văn hóa, giữ gìn bản sắc dân tộc. Các hoạt động về giao duyên ngày nay không còn được sôi động và phổ biến như ngày trước, nhưng với sự quan tâm và tạo điều kiện của các cấp chính quyền, phong trào hát sli, lượn đã, đang và sẽ khởi sắc dần trở lại bởi những hạt nhân, nghệ nhân gây dựng phong trào. Hình ảnh và lời ca hát sli, lượn đã xuất hiện và trở nên phổ biến ở các lễ hội của tỉnh nhà, phát triển ở lễ hội các huyện như Lộc Bình, Cao Lộc và đặc biệt là thành phố Lạng Sơn.

Có thể nói, đối với một mảnh đất, một nền văn hóa, ngoài những danh lam thắng cảnh mà thiên nhiên ban tặng, ngoài những di tích lịch sử ghi lại chiến công của thế hệ cha ông thì việc lưu giữ và phát huy những nét đặc trưng về văn hóa phi vật thể là vô cùng quan trọng, nó thể hiện được nét đẹp, nét đặc trưng vùng miền. Khi nhắc đến Bắc Ninh, người ta nhắc ngay đến những làn điệu Quan họ, khi nhắc đến Nghệ An, người ta nhớ ngay đến Ví dặm…và khi nhắc đến Lạng, ngoài những thắng cảnh:

“Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa,
Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh,
Ai lên Xứ Lạng cùng anh,
Bõ công bác mẹ sinh thành ra em”.

Thì hình ảnh cây đàn tính, lời hát then, những câu sli, lượn làm du khách khi đến Lạng Sơn không thể nào quên và với mỗi người con Xứ Lạng, khi đâu xa mỗi khi được nghe, được thấy và được hát lời ca quê hương mình lại có nỗi nhớ da diết, dạt dào về mảnh đất yêu thương, mảnh đất quê hương Xứ Lạng.

– Tuyen Enter –

Bạn cũng có thể thích
Bình luận
Đang tải...